روبیکا، فعالیت برنامه‌ریزی شده یا موفقیت به‌دور از حواشی

اپلیکیشن روبیکا، خندوانه و آموزش و پرورش

دیروز توییتی نوشتم با این مضمون که روبیکا، موفق شد بدون درد و خونریزی به بیست و دو میلیون کاربر برسه و در عین حال خودش رو درگیر خیلی از حواشی مربوط به پیام‌رسان‌های داخلی هم نکرد.

این توییت نظرات مخالف زیادی رو به همراه داشت و مشارکت افراد رو با خودش همراه کرد. چون تو فضای توییتر نمی‌شد به طور مفصل توضیح نظرات شخصی و دلایل این توییت رو بنویسم تصمیم گرفتم اینجا موضوع رو بسط بدم تا شرایطی برای مشارکت بیشتر افراد فراهم بشه و هم بتونم مفصل‌تر در مورد اون توییت توضیح بدم.

توضیح مهم اینکه مواردی که در این متن می‌نویسم، نظرات شخصی من به عنوان کسی هست که از بیرون فعالیت رسانه‌ای، تبلیغی و برنامه‌ریزی روبیکا رو دیده و هیچ شناخت و ارتباطی هم با تیم توسعه‌ای و بیزینسی اون نداشته.

روبیکا، به دلایل مختلفی که تو این متن در موردش می‌نویسم به نظر من موفق عمل کرده و اون رو مدیون فعالیت برنامه‌ریزی شده و درست تیم توسعه محصول و تیم بیزینسی‌ش هست.

انحصاری کردن یک فعالیت اجتماعی پرمخاطب:

فارغ از اینکه چقدر این کار؛ حرفه‌ای، درست یا اخلاقی هست روبیکا موفق شد، به درستی یک برنامه پرمخاطب و فعال مثل خندوانه و مشخصا مسابقه خنداننده‌شو رو به عنوان پایلوت معرفی خودش قرار بده و بتونه با ارتباط‌گیری به‌جا با مدیران این برنامه (حالا به هر روشی) انحصار سرویس رای‌گیری برای این مسابقه رو به خودش اختصاص بده. اینطوری که هر کاربری که تمایل داشت تو سیستم رای‌گیری شرکت‌کنندگان مسابقه متصل بشه تنها راه ارتباطی نصب روبیکا بود. (کاری ندارم که بعد از گذشت چند برنامه، سرویس رای‌گیری از طریق سایت هم فعال شد اما خب تو همون چند برنامه اول و تبلغ مداوم این اپلیکیشن عموم کاربران رو درگیر خودش کرد).

مردم تشنه لاتاری و پولدار شدن از طریق شرکت در بخت‌آزمایی‌ها:

نکته دوم این بود که تیم بیزینسی این اپلیکیشن به درستی این موضوع رو با تجربیات اپلیکیشن‌های دیگه تشخیص دادند و با قرعه‌کشی‌هایی که تو هر شب برگزار کردند تونستند مردم رو به شدت برای نصب این برنامه ترغیب کنند. البته نمونه این کار تو برنامه‌های دیگه هم مثل دورهمی یا مسابقات جام جهانی هم اتفاق افتاده بود اما پخش کردن جایزه‌ها به تعداد بیشتر و بین افراد مختلف به جای یک جایزه خیلی بزرگ برای یک نفر فعالیت موفق و حساب‌شده‌ای بود که تیم بیزینسی روبیکا به دقت روی اون کار کرده بود.

دوری از حواشی و هجمه‌ها:

برخلاف پیام‌رسان‌های داخلی که بعد از گرفتن وام‌های میلیاردی و زیرساخت‌های عریض و طویل مورد حمله خیلی از افراد و رسانه‌ها قرار گرفتند چون موفق نشده بودند سرویس قابل اعتماد و قابلیت‌های مناسب کاربران رو برای برنامه‌های توسعه‌ی خودشون برنامه‌ریزی کنند و از طرفی هم به جای تمرکز به راحتی کاربر و ارائه امکانات مورد نیاز اون‌ها تلاش کردند تا از فرصت فیلتر شدن تلگرام استفاده کنند و با تمام قوا مردم رو مجبور به مهاجرت به این سرویس‌های ناقص و نیم‌بند خودشون کنند و موفقیت چشمگیری نداشتند (البته موضوع دلایل موفق نبودن پیام‌رسان‌های داخلی - از نظر من - نیازمند بحث بیشتری هست که شاید در مورد اون هم نظرات خودم رو بنویسم) اما روبیکا تو این نکته بسیار موفق‌تر از اون‌ها عمل کرد و موفق شد که خیلی حساب شده کاربر زیادی رو درگیر استفاده از اپلیکیشن خودش کنه و کمترین میزان حمله و حاشیه رو هم برای خودش بسازه که این هم از نظر من مدیون شناخت دقیق فضای منفی جاری علیه پیام‌رسان‌ها بود. (هرچند که بعضا مواردی مطرح شد که این اپلیکیشن داره از کاربران دزدی اطلاعاتی می‌کنه و… اما هیچ وقت این موضوع به اندازه حمله‌های گسترده‌ای که به پیام‌رسان‌های داخلی وجود داشت جدی گرفته نشد و این یکی از دلایلی بود که معتقدم این اپلکیشن خودش رو از حواشی دور کرد.)

برنامه‌ریزی دقیق برای فعال نگه داشتن کاربران موقتی:

طبیعی هست که وقتی یک اپلییکیشن یا یک سرویس به صورت انحصاری فعالیت خودش رو شروع می‌کنه خیلی از کاربرهایی که به عنوان کاربر فعال تو اون اپلیکیشن ثبت‌نام کردند فقط هدف موقتی رو دنبال می‌کنند و بعد از اون فعالیت مشخص فعالیتشون رو تو اون اپلیکیشن‌ها متوقف می‌کنند. توی این مثال روبیکا می‌دونست که بعد از تموم شدن مسابقه خنداننده‌شو به احتمال خیلی زیاد بخش زیادی از کاربرانش اپلیکیشن رو پاک می‌کنند یا حداقل دیگه هیچ فعالیتی رو تو این اپلیکیشن انجام نخواهند داد. پس احتمالا به درستی در مورد این موضوع برنامه‌ریزی کردند که بتونن کاربران رو به نحوی تو این اپلیکیشن فعال نگه دارند. برای نمونه به این موضوع فکر کنید که چند درصد از کاربرانی که به واسطه تبلیغات بسیار زیاد رسانه‌ای و جوایز هنگفت در ایام جام‌جهانی یک اپلیکیشن خاص رو نصب کردند و هنوز بعد از اون فضای تبلیغاتی و جوایز مختلف به عنوان کاربر فعال از اون اپلیکیشن استفاده می‌کنند؟ پس موضوع مراقبت و فعال نگه داشتن کاربران موقتی و تبدیل اون به کاربران دائمی از موضوعاتی هست که خیلی از اپلیکیشن‌ها از اون غافل هستند و روبیکا خیلی خوب به این موضوع پرداخته بود.

انتخاب یک جامعه هدف خاص و متمرکز موندن روی اون

بعد ورود به باقی بازارهای هدف

روبیکا، جامعه هدف اولیه‌ش رو فقط شرکت‌کنندگان تو مسابقه خنداننده‌شو درنظر گرفت. در طول برگزاری مسابقه فرصت کافی‌ای بود برای تمرکز روی جامعه هدف جدید. دیشب تو برنامه خندوانه یه سرویس جدید از روبیکا معرفی شد که براساس یک توافق با آموزش و پرورش سرویس‌های جدیدی در بستر این اپلییکیشن ارائه بشه. اما چرا آموش و پرورش جامعه هدف بسیار هوشمندانه و خوبی بوده؟ به این دلیل که توافق با آموزش و پرورش به واسطه افراد درگیر تو اون یک توافق تاثیرگذار برای روبیکا محسوب می‌شه و وقتی از آموزش و پرورش صحبت می‌شه آدم‌هایی که به نوعی با این مجموعه درگیر هستند عبارتند از معلم و مدیر مدرسه، دانش‌آموزها و والدین دانش‌آموز‌ها. همین سه تا قشر رو شما درنظر بگیری متوجه اهمیت این توافق و سرویس می‌شی که چطور با یک سرویس هوشمندانه و البته توافق درست و به‌جا می‌تونه جامعه مخاطب مناسب و پرکاربری رو درگیر استفاده کردن از یک سرویس یا اپلیکیشن بکنه.

برنامه‌ریزی برای جذب کاربر جدید: طبیعی هست که یک سرویس بعد از معرفی و مطرح کردن خودش نیازمند افزایش کاربر هست و بعد هم درگیر کردن کاربرها و ترغیب اون‌ها به استفاده مداوم از سرویس. برنامه‌ریزی تیم روبیکا برای جذب کاربرهای جدید بعد از این پروسه طولانی یک قرعه کشی جدید بود برای کاربرهایی که کاربرهای جدید رو به برنامه معرفی کنند. اینطوری که هر کاربر با معرفی بیست کاربر جدید شانس این رو داشت که بتونه تو قرعه کشی جدیدی شرکت کنه و اینجوری می‌تونه روبیکا رو وارد فاز جدیدی از جذب کاربر جدید بکنه و به باقی اهداف بیزینسی‌ش نزدیک و نزدیک‌تر.

اگه آمار فعالیت پیام‌رسان‌های داخلی رو تو این مدت نگاه کنید می‌بینید که سرعت رشد جذب کاربر روبیکا به مراتب بسیار بسیار موفق‌تر از اون‌ها بوده.

البته این آمار کمی قدیمی هست و خب تو این مدت تغییرات زیادی احتمالا رخ داده برای تعداد کاربران پیام‌رسان‌های داخلی اما در مقایسه با روبیکا سرعت رشد اون‌ها اصلا قابل مقایسه نیست و ضمن اینکه هیچ جا وام‌های میلیاردی و زیرساخت‌های عجیب برای روبیکا مطرح نشده و تو این موضوع به نوعی خودش رو مبری نگه داشته از اتهامات و حواشی‌.

البته شاید این‌طوی فکر کنید که روبیکا پیام‌رسان نبوده که درست هم هست اما می‌تونید اینجوری هم به این موضوع نگاه کنید که روبیکا، در شروع فعالیت خودش به هیچ وجه از عنوان پیام‌رسان استفاه نکرده که به طور هوشمندانه از این هجمه‌ها خودش رو دور کنه اما قابلیت‌هایی مثل کانال و سرویس‌هایی که براساس محتوای تعاملی داره ارائه می‌کنه اون رو به یک سوشیال پر کاربر تبدیل کرده و اگه طی چند ماه آینده با ایجاد یک سری تغییرات فعالیت‌های مشابه یا نزدیک به پیام‌رسان‌های داخلی رو هم اضافه کنه (که اگه تا به الان اضافه نکرده باشه) می‌تونه به عنوان یک رقیب جدی برای اپلیکیشن‌های پیام‌رسان داخلی، اپلیکشن‌های حوزه پرداخت، مالتی مدیا و محتوا فعالیت خودش رو با قدرت بیشتری ادامه بده.

در نهایت تمام این موفقیت‌ها و حرکت رو به رشد و آهسته و پیوسته رو مدیون برنامه‌ریزی دقیق، حساب‌شده و ارتباط مناسب خودش با درست‌ترین محل‌ها می‌دونم و این از نظر من قابل تقدیر هست. کاری که شاید هر کدوم از سرویس‌های داخلی هم فرصت انجامش رو داشتند و می‌تونستن با یه برنامه‌ریزی مناسب و پیدا کردن کانال تبلیغی درست به جای تبلیغات پراکنده و بی برنامه (یه روز بیلبورد شهری، یه روز تبلیغ زیرنویس تلویزیونی، یه روز قرعه کشی و مسابقه و…) خودشون کاربرانی هرچند کم رو برای خودشون فراهم کنند، روی نگه داشتن کاربر تمرکز کنند و با توسعه به موقع و به‌جای سرویس‌هاشون کاربران خودشون رو بیشتر کنند و از اون غافل بودند.

و نکته آخر اینکه می‌تونید کانال تلگرام من رو هم دنبال کنید. به تازگی فعالیت‌ش رو شروع کرده و هدفم علاوه بر انتشار خلاصه‌ای از مطالب نوشتاری‌م، انتشار اخبار و مطالبی هست که تو این حوزه ممکنه براتون مفید باشه.